Miłośnicy motoryzacji z pewnością wiedzą, że sonda lambda jest elementem układu wydechowego, który wyposażony jest w katalizator. Sonda ta jest urządzeniem, które bada zawartość tlenu w spalinach. Warto pamiętać o tym, że dzięki sondzie lambda możliwe jest prawidłowe dawkowanie paliwa, co ma na celu zmniejszenie szkodliwych spalin.
Sonda ta zbudowana jest jako elektryczne ogniwo, którego wielkość napięcia zależy od zwartości tlenu znajdującego się w spalinach. Sonda lambda zbudowana jest z dwóch płytek, które wykonane są z platyny. Pomiędzy owymi płytkami znajduje się warstwa dwutlenku cyrkonu, który w obecności tlenu staje się elektrolitem, dzięki czemu na powierzchni płytek pojawiają się jony tlenu o ładunku ujemnym. Warto pamiętać o tym, że w czujniku tym jedna strona styka się z powietrzem atmosferycznym, natomiast druga strona ma bezpośredni kontakt z gorącymi spalinami. W wyniku różnej zwartości tlenu, na skutek różnicy potencjałów wytwarzane jest napięcie na podstawie, którego określana jest wielkość dawki paliwa.
Warto pamiętać także o tym, że prawidłowe działanie sondy lambda możliwe jest dopiero wtedy, gdy osiągnie ona temperaturę 300 stopni Celsjusza. W celu szybszego osiągnięcia przez sondę odpowiedniej temperatury, która umożliwi jej pracę, stosuje się sondy z elementem grzejnym, co wydłuża żywotność takiej sondy. Ważne jest także to, że górną granicą pracy sondy jest temperatura 800 stopni Celsjusza. Niektórzy producenci sond lambda zalecają jej kontrole po przejechaniu około 30 tysięcy kilometrów, co pozwoli zdiagnozować stan sondy. Należy pamiętać także o tym, że niesprawna bądź uszkodzona sonda lambda może przyczynić się do uszkodzenia silnika bądź katalizatora. W wyniku uszkodzenia tego rodzaju sondy znacząco wzrasta także zużycie paliwa, które może być większe nawet o 15 %, a dodatkowo spada w takiej sytuacji moc silnika.
Nałożone na producentów samochodów wymagania w postaci normy Euro 4 i Euro 5 wymusiły na nich wprowadzanie takich systemów, które w znaczący sposób obniżą emisję szkodliwych gazów do atmosfery.
Jednym z takich nowoczesnych systemów stosowanych przede wszystkim w samochodach ciężarowych jest system SCR, czyli układ Selektywnej Redukcji Katalitycznej. System ten składa się ze zbiornika przeznaczonego na środek AdBlue, układu wtryskowego oraz katalizatora SCR. Zasada działania takiego układu polega na uzdatnianiu spalin w układzie wydechowym silnika. Warto pamiętać o tym, że proces ten odbywa się bez ingerencji w osiągi silnika, co umożliwia uzyskanie większej sprawności w zakresie zarówno osiągów, jak i zużycia paliwa.
Uzdatnianie spalin odbywa się poprzez wtrysk do katalizatora SCR specjalnego roztworu, który składa się z mocznika oraz wody destylowanej. Roztwór ten nazywany jest AdBlue. Pod wpływem wysokiej temperatury, która występuje w układzie wydechowym, mocznik zmienia się w amoniak oraz dwutlenek węgla. Następnie w katalizatorze zachodzi reakcja amoniaku z tlenkami azotu, w wyniku, czego zostają one zmienione w lotny azot oraz parę wodną. Warto pamiętać także o tym, że pozostałości amoniaku, które nie zareagowały z tlenkami azotu także zostają zmienione na lotny azot oraz parę wodną w zintegrowanym katalizatorze Clean-Up. System SCR podłączony jest do systemu diagnostyki pokładowej, co pozwala na informowanie kierowy o konieczności uzupełnienia środka AdBlue w zbiorniku, a także o przekroczeniu zawartości szkodliwych substancji w wydzielanych przez samochód spalinach.
Warto pamiętać o tym, że czynnik AdBlue jest całkowicie nietoksyczny i nieszkodliwy, a wchodzący w jego skład mocznik otrzymywany jest z gazu ziemnego. Środek taki można nabyć na stacjach benzynowych, które wyposażone są w instalacje umożliwiające dystrybucję owego środka. Wraz z upływem czasu obserwuje się znaczny wzrost liczby stacji paliw, które zajmują się dystrybucją środka AdBlue.
Od czasu, kiedy w samochodach rozpoczęto stosowanie napędu 4×4, specjaliści przyczynili się do powstania kilku różnorodnych rozwiązań, które służą do przenoszenia momentu napędowego pomiędzy osiami pojazdu. Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne w sytuacji, kiedy jedna z osi pojazdu traci swoją przyczepność. Jednym z najbardziej interesujących rozwiązań jest zastosowanie sprzęgła wiskotycznego, które przede wszystkim umożliwia rozdział momentu obrotowego bez konieczności stosowania dyferencjału.
Sprzęgło wiskotyczne zbudowane jest z aluminiowej obudowy, która wykonana została w kształcie walca. Ważny jest fakt, że obudowa ta posiada hermetyczne zamknięcie, a w miejscach mocowania wałów posiada specjalne, gumowe pierścienie. Czynnikiem roboczym w takim sprzęgle jest specjalny olej silikonowy, który daje możliwość zmiany swojej lepkości na skutek zmian temperatury, natomiast na skutek poślizgu znajdujących się w sprzęgle płytek, następuje wzrost ciśnienia w układzie. Istotną cechą działania takiego sprzęgła wiskotycznego jest przenoszenie momentu napędowego tylko w chwili, gdy występuje różnica prędkości pomiędzy wałem ze skrzyni biegów, który napędza sprzęgło, a wałem napędowym.
Obecnie sprzęgło wiskotyczne jest bardzo często stosowane przede wszystkim dlatego, ze ponosi to za sobą wiele niepodważalnych korzyści. Ważną cechą tego sprzęgła jest także płynne rozdzielenie momentu pomiędzy osiami zależnie od zapotrzebowania bez konieczności udziału kierowcy. Kolejną zaletą jest także znacznie mniejszy koszt w porównaniu z centralnym mechanizmem różnicowym, a także całkowita bezobsługowość sprzęgła wiskotycznego. W sytuacji, kiedy nastąpi awaria sprzęgła wiskotycznego konieczna jest jego wymiana.
Coraz więcej słyszy się w polskich mediach o nowym rodzaju napędu, jakim jest napęd hybrydowy, który dzięki znacznie zmniejszonemu zużyciu paliwa jest coraz częściej wykorzystywany przy produkcji samochodów. Warto pamiętać o tym, że napęd hybrydowy jest połączeniem dwóch rodzajów napędu: silnika spalinowe z elektrycznym. W takim rozwiązaniu silnik spalinowy połączony jest z generatorem prądu, a drugi silnik, czyli elektryczny oprócz pełnienia funkcji czynnika jest pełni także rolę prądnicy, która służy do ładowania akumulatorów.
Zaletą takiego rozwiązania jest przede wszystkim to, że silnik te w razie dużego zapotrzebowania na moment obrotowy mogą pracować razem, a w sytuacji, gdy takiego zapotrzebowania nie ma, pracują one oddzielnie. Warto pamiętać także o tym, że podczas postoju silnik spalinowy nie pracuje, a podczas jazdy ze stałą prędkością, doładowuje znajdujące się w samochodzie akumulatory.
W dzisiejszych czasach, w zależności od konfiguracji elementów napędzających wyróżnia się układy hybrydowe szeregowe, mieszane oraz równoległe. Układ mieszany jest oczywiście połączeniem układu szeregowego z równoległym. Warto pamiętać także o tym, że w układzie szeregowym energia, którą wytwarza silnik spalinowy jest w całości przetwarzana na energię elektryczną, która wykorzystywana jest do napędu silnika elektrycznego. Elektrycznego układzie równoległym natomiast część energii mechanicznej wytworzonej przez silnik spalinowy napędza pojazd, a część wykorzystywana jest do ładowania akumulatorów.
Obecnie, napęd hybrydowy znalazł zastosowane przede wszystkim w samochodach osobowych, między innymi w takich jak Toyota Prius, Lexus GS 400h, Honda Civic IMA oraz Toyota Highlander. Największą wadą samochodów z napędem hybrydowym jest ich wyższa cena oraz większa masa pojazdu. Do zalet natomiast z pewnością należy mniejsze zużycie paliwa oraz znacznie zmniejszona emisja szkodliwych spalin i mniejszy hałas.
ABS jest układem, który zapobiega blokowaniu się kół pojazdu podczas hamowania. Skutek działania takiego układu jest bardzo prosty, zablokowane w wyniku działania hamulca koło jest odblokowywane, co powoduje odzyskanie sterowności o poprawia panowanie nad pojazdem wtedy, gdy manewr nagłego hamowania i omijania jakiejkolwiek przeszkody jest wykonywany na śliskiej powierzchni.
Samochód, który nie posiada ABS wymaga w trudnych sytuacjach znacznie większego doświadczenia od kierowcy. W chwili zagrożenia kierowcy rzadko myślą o tym, co się dzieje z kołami, ponieważ swoje myśli koncentrują na tym, aby zmienić kierunek jazdy samochodu. Kolejną sytuacją, w której nawet doświadczony kierowca nie jest w stanie zasymulować działania układu ABS, jest moment, kiedy wystąpi konieczność hamowania w sytuacji, gdy koła poruszają się po nawierzchni o różnych właściwościach. Warto pamiętać o tym, że nowoczesne, czterokanałowe systemy ABS umożliwiają odblokowanie tylko tych kół, które w wyniku mniejszego tarcia o powierzchnię pobocza zostały zablokowane. Takie rozwiązanie w wielu sytuacjach zwiększa szansę powrotu na jezdnię, co byłoby bardzo utrudnione w sytuacji, kiedy samochód nie posiada systemu ABS.
Są jednak sytuacje, w których ABS, zdaniem jego przeciwników, szkodzi. Jednym z argumentów przeciw systemom ABS jest fakt, że układ ten wydłuża drogę hamowania pojazdu, co ma miejsce przede wszystkim w sytuacji, gdy przed zablokowanym kołem powstaje warstwa luźnych elementów nawierzchni, co powoduje zwiększenie skuteczności hamowania. W takiej sytuacji, układ ABS odblokowuje koło, które przejeżdża przez ową warstwę zamiast wykorzystać ją do skrócenia drogi hamowania. Niepożądaną cechą układu ABS jest także uśpienie czujności kierowców, którzy będąc zbyt ufnymi wobec swojego samochodu, często przekraczają granice zdrowego rozsądku podczas prowadzenia pojazdu.
Biorąc pod uwagę wszystkie wady i zalety układu ABS należy stwierdzić, że zdecydowanie częściej kierowcy odczuwają jego pozytywne działanie, co przemawia na korzyść takiego systemu. Zdaniem kierowców najważniejszą cechą systemu ABS jest przywrócenie możliwość kierowania samochodem podczas nagłego hamowania.
Znaczna część kierowców zastanawia się zapewne nad tym, jakie korzyści wynikają z eksploatacji samochodów z instalacją gazową. Otóż są to nie tylko korzyści ekonomiczne, ale także przede wszystkim ekologiczne. Warto pamiętać także o tym, że teoretycznie instalację gazową można montować w każdym samochodzie, jednak z ekonomicznego punktu widzenia jest to opłacalne jedynie w silnikach benzynowych, które są chłodzone cieczą.
Zdaniem specjalistów instalacja gazowa jest nieopłacalna w samochodach z silnikiem dwusuwowym Diesla oraz w autach z silnikami umieszczonymi z tyłu. Pomimo tego, że stopień zaawansowania technologicznego instaluj jest dużo większy w samochodach z wtryskiem, to jednak nie ma z tym praktycznie żadnych problemów. Warto podkreślić, że jednocześnie w takim przypadku wzrasta komfort użytkowania instalacji gazowej, a dzieje się tak przede wszystkim, dlatego, że zmiana rodzaju napędu odbywa się niemal niezauważalnie dla kierowcy. Samochody z instalacją gazową przyczyniają się do obniżania emisji toksycznych składników, jakie znajdują się w spalinach przyczyniając się tym samym w znaczący sposób do ochrony środowiska naturalnego.
Instalacja gazowa do samochodów składa się z takich elementów, jak zbiornik, zawór na zbiorniku, elektrozawory (gazowy oraz benzynowy), mieszalnik, przełącznik rodzaju pracy, wlew paliwa oraz specjalny reduktor-parownik. W bardziej rozbudowanych wersjach tego rodzaju instalacje mają trochę inny rodzaj przełącznika. Warto pamiętać także o tym, że w przypadku silników z wtryskiem paliwa dochodzi jeszcze elektroniczny układ, który steruje dawkowaniem gazu na podstawie sygnału pochodzącego ze specjalnej sondy. Niezwykle ważną częścią instalacji gazowej jest także mieszalnik, którego wybór zależy oczywiście od rodzaju zamontowanego w samochodzie gaźnika oraz od pojemności silnika. Instalacja gazowa posiada wiele zalet, dlatego też warto dokładnie przemyśleć takie rozwiązanie dla swojego samochodu.
